savas cekic

başarılı sosyal tasarımcılar için çağrı / a call To successful social designers

2012-01-12T05:57:00.000-08:00

Byoung Won Choi, beni Facebook’ta yer alan “Green+You: Africa Breath” grubuna eklemiş.

Bu grubun amacı Afrika Kıtası’nda yer alan ülkelerdeki sosyal problemlerin çözümüne yönelik bir duyarlılık ve farkındalık yaratmak. Byoung Won Choi’nin daha öncesinde Green+You çerçevesinde gerçekleştirdiği çevre ve Japonya depremi konulu benzer girişimleri olmuştu ve ben de bunların içerisinde bir sosyal tasarımcı olarak posterlerimle yer almıştım. Choi’yi sosyal meselelere yönelik bu türden girişim ve çabalarından ötürü kutlamak gerekir elbette. Dileğim bu türden duyarlılık içerikli oluşumların çoğalması, insanların dünyada ve çevrelerinde olup bitenlere karşı sessiz kalmaması ve sosyal problemlere yönelik çözümlerin oluşmasına katkıda bulunmaları.
Peki ama, bizim sosyal problemler karşısında ürettiğimiz iletişim tasarımları gerçekten işe yarıyor mu? Bir başka deyişle bu problemlerin yol açtığı yıkımlara maruz kalan insan başta olmak üzere tüm canlıların yaralarına gerçekten merhem olabiliyor mu? Bizim bu üretimlerimiz sosyal medyadaki paylaşımların; galerilerde, sergi mekanları ve kitaplarda bir görsel unsur olmanın ötesine geçebiliyor mu? Sosyal problemlere karşı duyarlı bir tavra sahip insanların ya da grupların dışında, bu tasarımlar başka yeni insan gruplarının, toplumların, toplum liderlerinin, devlet başkanlarının ilgisini çekmekte “başarılı” olabiliyormu?

Bir sosyal tasarımın başarı kriteri nedir?

Bu tür projeler galeriler gibi birtakım ‘seçkin’ mekanlarda sergilendiklerinde, kitap olarak basıldıklarında, sosyal medyada paylaşıldıklarında ve o üretimi gerçekleştiren tasarımcının cv’sine eklendiklerinde başarılı oluyor diyebiliriz. Ama sözkonusu sorunlara yönelik bir çözüm, toplu bir duyarlılık yaratma bağlamında, bu üretimler ne kadar yaygınlaşabiliyor, sokaktaki insanın yaşam alanına ne kadar nüfuz edebiliyor?
O zaman, Choi’nin girişimlerinin sergi ve kitap olarak sonuçlanmasını da, başta Choi ve bu girişimler için afiş üreten tasarımcılar açısından bir “başarı” olarak nitelendirebilir miyiz? Bizim yarattığımız tasarımlardan beklentilerimiz sadece bunlar mı? Mesleki olarak belli bir kariyer elde etmek mi? Gerçekleştirdiğimiz tasarımları sosyal medyada yayınladıktan sonra takipçilerimizden aldığımız woooow!, great!...tepkileri mi? Egolarımız mı?
Bu sosyal mesajlı tasarımları, diğer tasarımlarımızdan farklı kılacak olan nedir?

Süreç içinde masumiyetlerini ve üretilmelerine gerekçe oluşturan meselenin özünü yitirip egolarımıza hizmet eder duruma gelmeleri mi? Bu ve bu türden soruları çoğaltmak elbette mümkün. Benim bu tasarımları üreten tasarımcılardan beklentim de bu. Çünkü artık bu tür girişimlere ve üretimlere inancım gitgide zayıflamaya başlıyor. Bu tür girişimler nasıl farklı bir boyuta taşınır sorusu bana daha anlamlı geliyor. Bu noktada da amaç artık, var olan durumu sorgulamak, soruları olabilecek en uçlara çekmekten kaçınmamak ve çıkarttığımız sonuçlara göre yeni bir yol kurgulamaktan geçiyor. Tüm canlı varlıkların yaşam koşullarının iyileştirmesine yönelik bir duyarlılık geliştirebilmek için, üretimlerimizin mutlak surette çoğaltılması ve hayatımızın her alanında karşılaştığımız ürünlerin üzerlerinde yer almasını sağlamamız gerekiyor. Ama bunu nasıl yapacağız ve nasıl başaracağız? Bu bağlamda yeni bir yol yaratmak, düşüncelerimizi paylaşmak ve tartışmaktan geçiyor. Aksi taktirde bu üretimler , sadece bir seyirlik nesne olarak portfolyolarımızda, facebook’daki duvarlarımızda, bloglarımız ve websitelerimizde kalmaya mahkumlar.

Byoung Won Choi seems to have added me to the “Green+You: Africa Breath” group on Facebook.

This group aims to raise awareness about the social problems in African countries. Previously, Byoung Won Chou, within the framework of Green+You undertook similar endeavours for environmental causes and for the earthquake in Japan, to which I also participated with my own posters. One should congratulate Choi for his concern and efforts upon these issues. My wish is that such movements increase in number and that people raising their voices against global problems and participate in their solutions.

However, do our designs really work in the face of the social problems? In other words, can we provide a cure for the destruction caused by these issues? Can they transcend beyond being a visual element to be shared in social networks, exhibited in galleries and published in books? Are they “successful” in drawing the attention of not only the concerned groups but of those others like other communities or world leaders?

What are the criteria of successful social design?

It can be said that such projects succeed when they’re exhibited in rather ‘elitist’ galleries or when they’re published in books and when they are added to the résumé of their designer. However, how does a solution to such problems proselytize and affect the life of an individual? In this case, can we deem the exposure or publication of such work, such as endeavours undertaken by Choi and by other contributing designers as “success”? Is this all that we expect from our work? A certain career breakthrough? Cries of amazement from fans on the social media? Our egos?

What distinguishes these socially conscious designs from our other work? Is it their eroding innocence and the fact that they lose their initial cause of being and therefore serve our egos? It is possible to multiple these questions, which is what I expect from designers who produce such works. My faith in such initiatives and works is constantly diminishing. It seems more relevant to ask how these initiatives can be carried to a further level. At this point, the objective is to question the current situation and to draw a new path without hesitation of forcing our inquiries to the extremes. In order to develop a sensibility that improves the conditions of all living beings, it is imperative that we increase our production and that what we produce must be upon the products that we encounter in every stage of our lives. But how will we achieve this? In this context, the creation of a new path lies within sharing and discussion of our ideas. Otherwise, our work is destined to remain confined in our portfolios on our Facebook walls and on our websites and blogs as an eye candy.

temmuz şiiri

2012-01-09T07:00:00.000-08:00

bedenlerimize düşen akşam

başlamak için yeniden

ova ve tepe birbirine karışırken

kırılır tendeki tuz ve hece

ağıza alınmaz sözlerde

utanmaz ada, bu oda

saçlarımız uzarken inatla

yakarız içimizdeki otları

aşk, kan ve balçıkla

gecenin karanlık sesinde

o lavanta uzanırken ay'a

cama düşen gölgenin izinde

tenlerimiz buğulanırken gecede

göl soğur, içindeki balığa

yeniden ve yeniden

bitirmeden tekrar ay ve gece

bende ki suret sende ki ayna

haylaz iki kedi ve dam

damarlarımızda dolaşan şarkıdan

ibaret, bir gece iki bavul ve tatil...

20 temmuz 2011, çengelköy

kutu kutu pense

2012-01-04T08:09:00.000-08:00

mutlu yıllar | happy new year!

2012-01-03T07:30:00.000-08:00

‎2012'de sizi seçmesi dileğiyle... Mutlu Yıllar!...
In hopes that it chooses you in 2012... Happy New Year!..

yitik ülke için üç yeni kapak

2011-04-21T03:50:00.000-07:00

her dört çocuktan biri cinsel tacize maruz kalıyor! one in four children is subject to sexual abuse!

2011-04-05T03:26:00.001-07:00

• • • • •

Pedagog Barış Çiçek, yıllardır sürdürdüğü araştırması için herhangi bir cuma günü öğleden sonra internet sohbet sitelerinden birine girdi. Takma isim olarak Begüm10’u kullanan Çiçek, kendisini 10 yaşında ve beşinci sınıf öğrencisi olarak tanıttı. Şüphe çekmemek için de klavyeyi yavaş kullandı ve kasıtlı imla hataları yaptı.
“Begüm 10”a ilk yarım saat içinde 43’ü cinsel içerikli, 100 mesaj geldi. Begüm özellikle bu 43 kişiye ilk mesajda 10 yaşında olduğunu tekrar belirtti. Sadece bir kişi yaşı öğrendikten sonra özür dileyerek bağlantısını kesti. Diğerleri ise görüşmeyi kesmediği gibi bağlantının kesilmemesi için olağanüstü çaba sarf etti. Hepsi büyük bir istekle 10 yaşındaki bir çocuğa cinselliği öğretmeye çalıştı.
40 kontöre karşı görüntü
Çiçek, internette çocukların peşine düşmüş binlerce sapığın olduğunu vurguluyor. 40 kontör karşılığı çocuklardan kamera görüntüsü istendiğini ve çocukların da bunun kötü bir şey olduğunu çoğu zaman anlamadığını belirtiyor.
çocukları etkilemek çok kolay
Çiçek’e göre istismara karşı yeterli önem verilmiyor: “Anne baba bilmiyor, chat yani internette sohbet nedir bilmiyor. İstismar açısından en etkili ortam orası. Çünkü kontrolsüz bir ortam. Çocuğunuzu parka gönderdiğinizde camdan izliyorsunuz. Ama internete girince kontrol dışına çıkıyor. Çocukları internette kandırmak çok daha kolay. Kayseri’de yaşanan olay da gösterdi ki pedofililer çevrelerinde sevilen insanlar ama iç dünyalarında canavarlar. Fırsatını bulduklarında hemen suça eğiliyorlar. Çocukların duygularına ulaşmak ve birine bağlanmaları kolay, hele internette çok daha kolay oluyor.”
kuş gribi gibi kampanya yapılmalı
Devletin görevine vurgu yapan araştırmacı pedagog Barış Çiçek, özellikle ülkenin geleceği olan çocukları korumak daha öncelikli olmalı çağrısında bulunuyor: “Bugüne kadar hep yukarıdan bir şeyler yapılmaya çalışıldı. Akademik çalışmalar, bilgi paylaşımı, dernek faaliyetleri. Ama kitlesel bir etkiye ulaşamıyoruz. Orada kalıyor. Kitlesel araçları kullanmak en önemlisi ve etkilisi. Kuş gribi gibi bir kampanya başlatılmalı.
sokağa nasıl göndereceksiniz
Çocuğu bilgilendirelim, ne kadar bilgiyle donatırsak o kadar korunurlar. Örneğin Kayseri’deki soruşturma, 244 tane şüpheli olan bir yermiş. Öyle bir yerde çocuğunuzu sokağa nasıl göndereceksiniz.”
şüpheci çocuklar yetiştirmeliyiz
Çiçek’in ailelere tavsiyeleri ise çok çarpıcı. Belki de aile yapımızı gözden geçirmemiz gerek: “Yapılacak şey şu, çocukları sağlıklı bir şüphecilikle yetiştirmeliyiz. Hayır demeyi öğretmeliyiz. Nasıl sokakta bir kadına sarılamazsınız çocuklara da böyle yaklaşılmalı. Çocuklarımız sürekli öpülmeyi, kendilerine dokunulmasını normal bir şey zannediyorlar. Gelişmiş ülkelerde kreşler, çocuklara bağırmayı öğretiyor. Biz ise hep baskılıyoruz. Sesini yükseltme bağırma, sus gibi… Halbuki çocuk önce tehditleri, sonra da nasıl davranacağını ve kendini savunacağını öğrenmeli.
aileler hazmedemiyor
Bir anne baba için çocuğunun istismar edilmiş olması ihtimali bile düşünmesi zor bir konu. Kolay hazmedilen bir konu değil. Düşüncesi ters geliyor. Ama bir tehdit olarak gözlerini dört açmak zorundalar.
çocuklar utançtan konuşamıyor
İstismar edilen çocukların durumu daha da vahim. Çocuklar utançtan ya da suçlanmaktan korktukları için kendilerini ifade edemiyorlar. Anne babalar önce kendilerini sonra çocuklarını eğitmeli.”

yitik ülke için dört yeni kapak

2011-02-10T06:06:00.000-08:00

yitik ülkenin kapakları tasarımcı olarak beni hep heyecanlandırdı. son bir buçuk yıldır kapaklarda illustrasyonlar kullanıyorum. tipografilerini özellikle illustrasyonlara uysun diye elle yazarak tasarlıyorum. naif olmalarına özellikle dikkat ediyorum. benim için hayli yeni bir durumun işareti bunlar. daha önceki tasarımlarıma göre çok yumuşak ve şiirsel buluyorum. tabi ki kapak baskılarından memnun değilim. yayıncı bütçesi ancak buna izin veriyor olabilir. tasarımcı olarak bizi aşan bir sonuç olsada bu durum benim bir parça sinirimi bozuyor.

saeed ensafi'nin desen sergisi için afiş

2011-02-09T08:47:00.000-08:00

Saeed İranlı arkadaşım. Bu ayın 18'de Tahran'da açılacak olan "Kashkoul" adında desen sergisi var. Arkadaşım benden bu serginin afişini tasarlamamı ve sergisinin kataloğunda kullanacağı minik bir yazı istedi...

Saeed’in defteri!

Dervişlik olsaydı tâc ile hırka
Biz dahi alırdık otuza kırka...
––Yunus Emre––

Yunusun da dediği gibi derviş kelimesi bu coğrafyada çok anlamlı bir ünvan. Derviş dolaşır köy köy, kasaba kasaba, şehir şehir. Yeri, yurdu, evi, malı, mülkü yoktur. Gezgindir. Yoldur mekânı. Yarenlik eder insandan daha çok doğaya, ağaca, kuşa, kurda, güneşe, aya, yıldıza. Dolaştığı her yerde kendini arar, peşinden koştuğu mana’yı arar. Bilgelikten çok öğrenmektir amacı, arınmaktır kendinden nefsindeki kötülüklerden. Bir insanın elinden tutmak, gönlünden tutmaktır derdi, hiç bir karşılık beklemeden. Maddi anlamdaki zenginliği elindeki dal parçası, sırtındaki giysisi ve kolundaki (kashkoul) heybesidir. Ruhunun zenginliği herhangi bir bedelle kıyaslanamaz!

Saeed’de benim gibi bu coğrafyanın insanı. Bu sergisinin adının “kashkoul” olması hayli manidar. Saeed’in kashkoul’ü desenlerini çizdiği defteri, gördüğü her şeyi kaydettiği aklıdır. Hayata dair tüm alan ve mekanlarda yanından ayırmadığı defterlerine gördüğü, tanıklık ettiği her şeyi çizgiyle kaydettiği desenlerini paylaşıyor bizimle. Onun yüreğidir defteri! Çizdiği, kesip yapıştırdığı, pirimitif baskısıyla zenginleştirdiği her leke, desen Saeed’in bir kod’u, ikonudur. Sade ve süssüzdür. Şiir gibidir adeta, naif ve primitiftir. Bakanı içine alır, masal söyler, hikâye anlatır, öykü okur insana. Çocukluğumuza büyükannelerimizin, dedelerimizin söylencelerine götürür bizi.

Dervişin heybesi hayatının aynasıdır. Onun fakirliğinden çok gönül zenginliğini gösterir. Saeed’in defteri de Saeed’in aynasıdır. Sergisi ise onun gönül zenginliğinin göstergesi!

Savaş Çekiç
İstanbul, Şubat 2011

mutlu yıllar • happy new year

2011-01-05T08:45:00.000-08:00

nedense!

2010-11-11T09:14:00.000-08:00

özdemir asaf’a

sensiz

bir vapur

ve bensiz

geçmemeli

aslında.

bulutlar da...

onları

görüşüm

çengelköy’dendir

üsküdar’dandır

her zaman

değil

nedense!

zaman zaman

geçip giden

bensiz

ve de sensiz

bir gemidir

nedense!

11 kasım 2010 perşembe, çengelköy

Bakırköy Belediye Tiyatroları için iki afiş tasarımı

2010-11-05T09:49:00.000-07:00

1st International Invitational Poster Biennial in Turkey

2010-11-05T09:09:00.000-07:00

The 1st International Invitational Poster Biennial that is organized by the Marmara University Fine Arts Faculty between 26 October-22 December 2010 in Istanbul, opened its doors.
More than 70 designers (58 designers and 5 design collectives) participate in the MUIP Biennial from 23 countries. The biennial includes mostly social and cultural posters.
Savas Cekic, the curator of the biennial, defines the poster as “the naughty boy of the walls” and underlines the changing face of today’s poster and its permanence as a political and a social fact despite the lack of its commercial and cultural dimension.

Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi tarafından bu yıl birincisi düzenlenen MÜGSF Uluslararası Çağrılı Afiş Bienali aralarında Türkiye’nin de yer aldığı 23 ülkeden, 58 tasarımcı 5 tasarımcı grubu toplam 71 tasarımcıyı ağırlıyor. Marmara Üniversitesi Rektörlüğü, Cumhuriyet Müzesinde açılacak olan bienal sergisi, dünya çapında başarısını kanıtlamış afiş tasarımcılarını bir araya getiriyor. MÜGSF Uluslararası Çağrılı Afiş Bienali’nde ağırlıklı olarak sosyal ve kültürel içerikli afişler yer alıyor.

bir şiir, bir illustrasyon...

2010-10-05T02:44:00.000-07:00

yitik ülke için beş yeni kapak

2010-10-04T05:15:00.000-07:00

merdiven...

2010-09-20T05:46:00.000-07:00

sokağın bittiği yerde başlıyordu merdiven. önce dosdoğru aşağıya inip, hafif sağa kıvrılıp iki basamak yukarı çıkıp, sola doğru dönüp doğruca kıyıya varıyordu. tam seksen iki basamak. sanki bir ömürün yılları gibi diye düşündü, merdivenin başına kadar yürüyüp gelen kadın. duraladı... inip inmemekte karar veremedi. hayli aceleci gibiydi de, nedense... bir süre öylece hareketsiz, telaşlı bir ifadeyle baktı ufuğa doğru. yüzünde hiçbir değişiklik olmadan. birden gözlerini kapattı. kendine doğru esen rüzgâra dayadığı suratını iki elinin arasına aldı, gözlerini gizler gibi ovuşturdu. aşağıya inecek gücü bulamadı kendinde. ilk basamağa oturabilmek için bir basamak indi ve kendini yere doğru bıraktı. şansı vardı, bu öğle sıcağında merdiven başındaki akasya ağacı onu güneşten koruyordu. kolundaki çantasını ayağının ucuna indirdi, elini içine daldırıp sigara paketiyle birlikte kibriti çekip çıkarttı. yavaşça paketi açarak, içinden bir sigara çekip dudaklarına sıkıştırdı. kibrit kutusunu açıp içinden aldığı kibrit çöpünü iki elini kapatacak şekilde tutuşturup sigarasını yaktı. peş peşe iki nefes çekerek ciğerlerini doldurduğu dumanı yavaş yavaş derin hırıltılarla dışarıya üfledi. canı bir kahve çekmişti. sigaranın yanında ne de iyi olurdu dedi, kendisiyle konuşarak. bunu hep yapıyordu... içindeki seslerle konuşmak çocukluğundan kalma huydu. iki dudağına sıkıştırdığı sigarayı dört-beş nefeste tüketiverdi. oturduğu yerden kalkabilmek için iki elini destek olarak kullanarak, tüy gibi hafif bedenini zorlukla doğrultmuştu ki ayakları vucudunu çekmekte direnince tekrar dikildiği yere çökmek zorunda kaldı. oysa kıyıya inmek, denizin serinliğini tüm benliğinde hissetmekti arzusu. çok iyi biliyordu, içinde biriktirdiği kuşlarının göç mevsimini. bu ağır yükten kurtulma arzusu haftalardır acı verse de, içindeki heyecan tüm hücrelerini yavaş yavaş sarıyordu. bir parça daha dinlendi kendisiyle konuşarak... inatla vucudunu yerden kazıyarak ayaklandı, uzuvlarına hükmedercesine. vücudunu ileriye itti ve önündeki ilk basamağı indi. ardından bir diğerini geçti, teker teker tam seksen iki basamak... sonunda deniz kıpırtısız, dingin ve onu kollarına alacakmışcasına karşısında duruyordu... soluklanmak için önce duraladı, ardından kendine seslendi... durma sakın!..

Do not warm up! / Isın-ma!

2010-09-14T08:42:00.000-07:00

In this century, temperature has already decreased 0.7 ˚C. If we don’t take any precaution until 2100, temperature will decrease 5.5 ˚C and 40% of the species will become extinct.

Bu yüzyılda sıcaklık 0.7 derece arttı, 2100’e kadar 2 dereceyi aşmaması için önlem alınmazsa 5.5 derece artmış olacak. Canlı türlerinin %40’ı yok olacak.

sosyal afiş / social poster

2010-06-28T07:54:00.000-07:00

My white body is a dark stain – thanks to you!*

*There’s a massive environmental catastrophe in the Mexican Gulf for two months. Millions of galons of petrol, seeping into the ocean after the explosion in BP’s oilrig is ruining natural life. The chance of survival for the pelicans born in the leak is diminishing with each passing day. The duration this disaster threatening the future of shrimps, crabs, seabirds, turtles, fish, humans and natural life cannot be predicted.

bembeyaz bedenim -sayenizde- kara bir leke!*

*Meksika Körfezi’nde iki aydır büyük bir çevre felaketi yaşanıyor. BP’ye ait petrol kuyusundaki patlama nedeniyle denize akan milyonlarca varil petrol, doğal yaşamı mahvediyor. Petrolun içine doğan pelikan yavrularının ve annelerinin hayatta kalma şansı giderek azalıyor. Karidesler, midyeler, deniz kuşları, deniz kaplumbağaları, balıklar, insanlar ve doğal yaşamın geleceğini tehdit eden sızıntının ne kadar süreceği ise bilinmiyor!

4 haiku!

2010-06-01T07:30:00.000-07:00

uzak bir martı
sekti dalgaların üstünden–
battı gün!

pencere pervazına
sinmiş kedi–
kurnaz tilki sanki!

kocamış çınar
kuşlara filizlenmiş–
cıvıl cıvıl!

yağmur sicim gibi
iniyor gökten!
insan pisliğine–

22 Mayıs 2010 çengelköy

troyalı kadınlar oyunu için afiş tasarımı!

2010-06-01T07:23:00.001-07:00

espas sanat kuram yayınları için afiş tasarımı

2010-05-28T09:43:00.000-07:00

dört haiku!

2010-05-17T08:16:00.000-07:00

gerdi kanadını
boşluğu yüklenen martı
kıyıda!
.....................
öptü boynundan
ufukta batan güneş…
hırçın denizi!
.....................
yanaştı adaya
döktü azgın cümbüşü…
isli vapur!
.....................
telde dizildi
göç kalabalığı…
geldi kırlangıçlar!

17 mayıs 2010 çengelköy

yitik ülke'ye iki kapak daha...

2010-05-13T06:02:00.000-07:00

yitik ülke yayınları için iki yeni kapak tasarımı

2010-04-29T09:54:00.000-07:00

minik kuş...

2010-02-23T14:36:00.000-08:00

sıcacık avucumda çaresiz ve bitkindi. buğulu gözleriyle baktı gözlerimin içine. biliyordu... gözlerimden içimin derinliklerine baktığını. bir iki, kaykıldı durdu. baş parmağıma yasladı önce kafasını. rahat ettiremedim... derken birden orta parmağımla işaret parmağımın bitiş yerindeki tümsek etime sırtını dayayarak rahatladı. o minik kafası iki parmağımın arasında, yüzü yüzüme dönük, kalakaldı. o uzun ay yüzünü acının gölgesi sarmıştı. avuç içi çizgilerimin üstünde boylu boyunca yatıyordu. yaşam çizgim o zarif, ince ayaklarının tam altında son buluyordu.

şaşkındım, bir o kadar da telaşlı... bilemiyordum. ne yapabilir, o’nu nasıl rahat ettirebilirdim. derin derin nefes alma ihtiyacı hissettim önce!.. nedense, soluğum kesilecek zannettim... dokunmak istedim o’na. dokundum da hiç tereddütsüz. diğer elimin işaret parmağıyla... birden ellerini ve ayaklarını karnına doğru çekerek, cenin pozisyonunu aldı... korktum... benim iri parmaklarımın, o’nun için hayli kaba olacağının farkına varamamıştım. gözlerimi ayırmadım gözlerinden, o da. başımı eğdim, o’na doğru yaklaştım... nefesimin sıcaklığını hissetmesini istedim, çaresizlikle...

vakur bakışları kısa aralıklarla kesilmeye başladı... yorgunluktan ve acıdan kapanan göz kapakları yüzünde masum çizgiler yaratırken, o’na yaklaştıkça ne düşündüğünü anlamak, onun içindeki uçuruma ulaşabilmek, acılarına kol kanat germek fikri tüm benliğimi parçalamaya başladı. o’nun içine akan gözyaşları, o’nun bedeninden benim bedenime, içimdeki derine akıyor ve benliğimi yakıyordu. o yaralı bir kuş’tu... o’nun yarasına melhem olmaya çalışan ben de artık yaralı bir kuş’um...

yitik ülke yayınları için iki yeni kapak tasarımı

2010-02-09T08:21:00.000-08:00

bir nefes ve ses

2010-02-04T08:58:00.000-08:00

soğuk göğü delen ağacın
gölgesindeyim!
kardan, çamurdan
o yaslandığım duvar

elimde iki cümle
iki satır
içten iki ses
biri kış,
diğeri dilimden kanatlanan
mevsimsiz kuş

dayandım işte
karanlık kafese
ne ay’ı var
ne de yıldız’ı.

bilmedim bu yaşta
hiç bilmediğimi!
sordum denize,
ay’a ve göl'e...
dedi turgay;
göl bunu nerden bilsin!
yük olduğunu
bilmenin…

manolyayı sevdim
bir de fesleğeni...

ve
her bahar yenildim
içimden taşan
mavi denize!

4 şubat 2010, perşembe, saat 02.45

biz de Banksy!

2010-02-03T14:11:00.000-08:00

Sokak sanatçısı Banksy yeni işini Kuzey Londra’daki Regent’s Kanalı’nda sergiliyor. Kanalın duvarına kırmızı boya ile “Küresel Isınmaya İnanmıyorum” yazan sanatçı, bir kısmı suyun altında kalan bu yazısıyla geçtiğimiz aylarda Kopenhag’da düzenlenen İklim Zirvesi’ne ironik bir bakış atıyor.

Bu haber Gençsanat Dergisi'nin 180. sayısında yayımlandı. Dergiyi ben tasarladığım için o derginin her sayısına bir sayfa ilan verme hakkım var. Bu sayfayı genellikle sosyal sorumluluk adına ilanlar tasarlayarak kullanmaya çalışıyorum. Bu son ilanım Banksy'e bir nazire!

onbire doğru

2010-01-18T07:03:00.000-08:00

saçlarımda
kuş yatar
gümüşten
kalbimde ateş.
.........................................
tenim
karanlık gece
siyahtan da siyah
pırıltısı.
.........................................
dilim çöl
gölüm kız
o duman
o pus.
.........................................
yeşil kıyı
deniz gri
etten kemikten
mavi.
.........................................
şimdi
duyulmaz
saran meltem
dalga sesi.
.........................................
hüznün tonu
bendeki ben
o susuş
o bakış.
.........................................
bulut ruh
gözüm taş
hiçlik:
bir damla yaş!
.........................................
18 ocak 2010, pazartesi

sen ve kuzey pencerem...

2010-01-12T07:55:00.000-08:00

eve geldim! ocak ayı, gün erkenden kararıyor. yorgunum. içimdeki boğucu sis artık gözlerime de sirayet etmiş durumda. gözlerim kapandı kapanacak, direniyorum... mutfağa doğru yöneldi yorgun ayaklarım, çaydanlığın altına su doldurup ocağa yaktım. yorgun vucudumu, ruhumu, salondaki koltuğa gömüverdim. gözkapaklarım buğulu gözlerimi yavaş yavaş örttü.
karanlık...

on dakika içinde ocaktan gelen kaynama sesine kulak vererek, gömüldüğüm karanlıktan çıkıp çayı demlemeye bıraktım. ruhum ve aklım birlikte hareket etme kabiliyetini yitirdiğinden içimden gelen basınca yeniliyorum. acı içeme çöreklendikçe, zavallı aklım ordan oraya savrulup duruyor. beynimin yaralı ruhuma hükmetme isteği git gide zayıflıyor...

kendime bir bardak tavşankanı kıvamında çay koyup, yemek masasının üzerinde duran sigarama yöneldim. içinden bir sigara çekip çakmağımı alevlendirdim ve ruhumla birlikte sigaramıda tutuşturdum. derin bir nefes, derine, daha derine...

salonun kuzey penceresi küçüktür. yemek masasının kenarı pencereye yakındır. genelde çayı masada içeceksem o kenarını seçerim. tuhaf bir rütüel ama bir anlamda da sigara içme isteğimden de kaynaklanır bu seçim. pencereyi açarım.

açtım o pencereyi. ayakta duruyorum. bir yudum çayla birlikte sigaramdan da bir nefes çekerek pencereden dışarıya bakıyorum. manzaram üst kuzey bahçemdeki ağaçlar: okaliptüs akasya ve söğüt. çırılçıplak hüzün ağaçların cılız dallarıyla birlikte kaplıyor bedenimi. hatırlıyorum! bu pencereden kaç kere baktım sana, kaç kere çay içtim karşında, kaç tane sigara tüttürdüm tebessümlü yüzüne bakarak...

yeni yıla!

2010-01-06T07:12:00.000-08:00

sokaklarda.
havalarda.
ağaçlarda.
tohumlarda.
evrendeyiz işte!

mutlu yıllar! happy new year!

2010-01-02T06:55:00.000-08:00

bakırköy belediye tiyatroları üç oyun için afiş

2009-11-09T08:07:00.000-08:00

sis

2009-11-09T07:38:00.000-08:00

bu sabah sana uyandım
sen ve şehir sis’e

oturduğum bank ve arkamdaki ağaç
sis içinde, sis içinde
sis ise şehirin

önümde iki yakanın denizi
deniz sis
ortalık sütliman
ben, şehir ve boğaz
sisten bir duvar

bakarak boğuluyorum
sus pus saksağan
sus pus karabatak
bekliyor şehir
ben de bekliyorum
sis’e boğularak!

9 kasım 2009, pazartesi, saat 07.11

kahve ile yüz yüze

2009-11-09T07:02:00.000-08:00

joseph beuys ve ben

2009-11-04T13:38:00.000-08:00

dikkat! küresel ısınma!

2009-11-03T07:49:00.000-08:00

Küresel çevre koşullarının kötüleşmesi sebebiyle dünyadaki yaygın kuş türlerinin çoğunun sayısı giderek azalıyor. Yapılan son araştırmalara göre, Avrupa’da yaygın olarak görülen kuşların % 45’i yok oldu. Avustralya’da yerli kuşların popülasyonunda yüzyılın son çeyreğinde % 81 oranında azalma görüldü. Kuzey Amerika’da, 20 kuş türünün sayısı son 40 yılda yarıya indi. Latin Amerika’nın en yaygın türlerinden kardinal kuşu, şu anda türü tehdit altındaki hayvanlar arasında sayılıyor. Asya’da, sayıları 16 yıl önce milyonları bulan akbabalar, % 99,9 oranında azaldı.

2 kasım 2009, pazartesi, sabah 9.10 civarı

2009-11-03T07:30:00.000-08:00

sabahın erken saatleri, çok yağmurlu bir gün, anadolu yakasından avrupa yakasına otomobilimle geçiyorum. köprünün üstünde yakaladı gökkuşağı beni. karşımdaki manzaraya bir kere daha şahit olmuştum ama fotoğraf çekme fırsatı yaratamamıştım. inatla, bir yandan direksiyonun başındayım, bir yandan da fotoğraf çekmeye çalıştım. çıkan sonuç işte buydu... buydu göğümün kuşağı...

yordam edebiyat serisi için yeni iki kapak

2009-11-02T07:52:00.001-08:00

yitik ülke yayınları için iki kapak tasarımı

2009-10-25T10:27:00.001-07:00

22 eylül’e

2009-10-03T06:13:00.000-07:00

gitti kırlangıçlar
güneşi yanlarına katıp
gitti gülümseyen yüz
soldu tebessüm
artık, boş bir sessizlik
ruhumun sokakları

bir rüzgâr kaldı kuzeyden
benliğimi örseleyen!

ikiye ayıran deniz
bana benzer
gökyüzünü saran
bulut ormanı
ve ardımda kalan gün
doğum…

25 eylül 2009, çengelköy

saksağan'a prelüt

2009-10-02T13:24:00.000-07:00

öten anka kuşum
saksağanım!..
baktım gözlerine, mahmur
geçti eylül!..

uyanamadım, uyanamadım!
yastığıma sinen kokundan
kıyılarımı döven suyundan
derin uykumdan…

30 eylül 2009, çengelköy

yordam edebiyat serisi için iki kapak

2009-09-18T01:35:00.000-07:00

bozcaada öyküleri kitap kapağı

2009-09-11T02:22:00.000-07:00

öğreniriz ya!

2009-09-09T08:41:00.000-07:00

bu günlerde fakültenin bölüme girebilecek öğrencilerle sözlü görüşmeler yapıyoruz. benim için hayli yorucu ve bir o kadar da üzücü geçen bir mülakat. bu durum etki olarak ruhumda bir hafta süreyle onarılması güç yaralar açıyor. gencecik insanların gelecekleri yaklaşık yirmi dakikalık görüşmelerle belirleniyor, hata yapma olasılığımızın hayli yüksek olduğu bir durum ama elimden de bir şey gelmiyor malesef. böyle bir görüşmede karşımıza oturan ve ankara'dan gelen bir gencin sorularımız karşısında verdiği yanıta bir nazire, bu çizim... üzücü mü ya da komik mi bilemiyorum!..

kuruboya markası için illustrasyon

2009-09-03T06:42:00.000-07:00

üç siyah beyaz, üç renkli

2009-09-03T05:43:00.000-07:00

cambaz

2009-09-03T05:19:00.000-07:00

Türkiye'de Demokrasi / Democracy in Turkey

2009-08-18T07:49:00.000-07:00

2009-08-14T02:42:00.001-07:00

karşılaşma

2009-08-13T05:32:00.000-07:00

toprağa düştü hiç bir şey
kar yağıyordu oysa, lapa lapa
iki buluttu gökyüzünde buluşan
sonsuzluktu sanki gökyüzü, alabildiğine
şahidiydi gökler olan bitenin
şahidiydi yeryüzü
buluşmayla çiçek veren lavantaların
ne ilkti bu olan, ne de son
harf harf örülen bu buluşma
dilsiz kemiksiz ve davulsuz
karşılandı, azgın deniz tarafından

13 ağustos 2009, çengelköy

adsız

2009-08-12T01:34:00.000-07:00

benim suyum sakin göl, durgun deniz. benim suyum ayna, biraz da. bana bakarsan gözlerimden yansır gökyüzü, orman, bulut, ay ve yıldız. benim suyum da bildiğin su işte, ne çok fazla, ne de az, ne çok tatlı, ne de acı. işte bu berrak su dağların zirvesinden, buzuldan gelir. o buzuldur beni besleyen, öylece! heybetiyle ve sakinliğiyle durur dağların zirvesinde. bulutun kalbinden beslenir, bakma sen onun buzluğuna, soğukluğuna. kristalleşen suyunu benim için çözer ve yollar akarsuyla benim kıyıma, kalbime, derinliğime. ben onun suyunu biriktiririm biraz da! birde yağmurun her çeşidinin suyunu. ha yeri gelmişken ahmak ıslatanı beni ıslatmaz, ben zaten ıslağım, sırılsıklam! zengindir suyum, her çeşit börtü böcek, kabuklu kabuksuz, balık, saz bende yaşar, zengindir kıyım. rüzgardır sevgilim, okşar gövdemi usulca, gezinir tenimde, hafiften içime yayılınca titreme, dalgalanırım işte o zaman. bulanırım da biraz. fırtınalar bozar beni daha çok, kırılgandır suyum, nazik, incecik, kaygandır. delirince hava ve rüzgar alır beni de içine, kasıp kavurur gövdemi, derinlerime kadar inip sarsar, alt üst eder bedenimi. beni aşar fırtına, etrafta ne var ne yok toplar getirir suyuma katar. başım ona eğiktir, söz dinletir bana. elimden bir şey gelmez, fırtına sonrası tamirden, durulmak için çabadan başka.

haiku

2009-08-10T08:59:00.000-07:00

fesleğen kokusu
aldı aklını kuşumun—
yaz düşü!
.................................

ağını ördü örümcek
bekliyor avını!
boynumda…
.................................

çekildi ada’dan deniz
gece sessiz—
oysa yoktu ay!
.................................

10 ağustos 2009

susmalarımız

2009-07-14T05:00:00.000-07:00

güneşin denizi öptüğü
ay ışığının teni yaladığı
nefesin sise karıştığı
söğütün toprağa değdiği
terin buharlaştığı
dağın göğü deldiği
rüzgârın saçlarını savurduğu
yaprakların kızıla döndüğü
ateşböceklerinin dans ettiği
kelebeğin gülü kokladığı
akşamın sabaha karıştığı
fırtınanın uslanmadığı
yanardağın lav püskürtüğü
yağmurun ahmak ıslattığı
üzümün şaraba döndüğü
papatyanın fala kurban gittiği
yerdir!

sevgiliyle susmalarımız…

bulut adam

2009-07-03T02:14:00.000-07:00

bulut içinde bulutum bu gece
ayaklarım kesik yerden
içim içimde değil
sokaklar bahar kokuyor
kapatıyorum yüzümü, fularımla
acıtıyor içimi ıhlamur kokusu
gözlerimden akan sararmış yapraklar
yakıyor tenimi inceden, inceden
biliyorum, yudumladım acıyı
beyaz bulut içinde, siyah yağmura yüklüyüm
sel olup akacağım sokaklara
önüme katıp sürükleyeceğim
aklımı alan bahar kokularını
iki yakanın arasında, karanlık denize

çingeneyim, serseriyim sonunda
sakının benden her şeyi bilenler
küba baladlarına yenik, hasarlıyım!..

20 haziran Cumartesi 10.30, Çengelköy

Barışa bir şans!..

2009-06-15T10:38:00.001-07:00

Gövdemde derin izler!

2009-06-02T04:31:00.000-07:00

İz bırakmak...

Yaşamı önemseyen insanların tüm yaşamları boyunca peşinden koşturduğu ve en çok önemsediği olgu, gelecek kuşaklara anlamlı bir şeyler bırakmaktır sanırım. Bunun için çalışıp çabalamamıza, gecelerimizi gündüzümüze katmamıza, bir sürü olumsuzluklara göğüs germemize rağmen yine de başaramayabiliriz. Olsun; bu ulvi amaç için her şeye değer deriz, bir anlamda! Kişiden kişiye değişirde bu olgu. Kimilerine göre bir sanat eseri veya bilimsel araştırma, kimilerine göre ise zor durumda olan her hangi bir canlıya el uzatma. Seçenekler böylece uzayıp giderken anlamlı olan aslında senin ne hissettiğindir, seçtiğindir, kendinle yaşamla var olmakla hesabındır. Nedir ki zaten yaşamın değeri, bu tür bir şeyin peşinden gitmeyeceksek?

İz bırakmak, evet her insan bırakır ardından şu izi. Anılarımızda her daim taze kalır, olumsuzu yüreğimizi burkar, olumlusu yaşama bağlar. O kadar çoktur ki gönlümüzde, aklımızda, benliğimizde iz bırakanlar. Biliriz korkularımızın, hâyâl kırıklıklarımızın, üzüntülerimizin, sevinçlerimizin, yaratımlarımızın izleri kimlerdendir. Bu izlerdir yaşamımızın nedenleri, benliğimize kazınmıştır.

Belki de hepimizi ağaçlardan ayıran en önemli iz, bizim ruhumuza kazınan o izlerdir!

Savaş Çekiç Kasım 2007

Leaving a trace behind!...

For people trying to give a meaning to their lives, the most important aim in life is to leave something meaningful to next generations. Although we try very hard to achieve this aim, we may work day and night and do everything to overcome every obstacle on the way, we may still not be able to reach that target. But we say ‘never mind!’ it is worthy of everything we do!.. Even this aim may differ from person to person. For some reaching this aim may mean creating an art object or a scientific research, for others this may be helping someone who is in hardship. The list can be extended; the most important thing is how you feel throughout this journey, what your choices are and how you carry your integrity in life. What is then the value of life if you are not pursuing anything?

Leaving a trace behind, yes everybody leaves a trace behind: our memories always remain fresh, otherwise breaks our hearts. There are countless experiences in life that leave a trace on our hearts, minds and beings. However we also know who left the most important trace on our dreadful fears, disappointments, sadness, also joys and creations. These traces add meaning to our lives and self.

The trance differentiating us, humans, from trees is the one carved into our souls.

Savaş Çekiç November 2007

2009-05-29T09:20:00.000-07:00

aşk'a dair

2009-05-27T06:32:00.000-07:00

birlikte çıkacağız o dar yokuştan
yosunlanmış parke taşların üstünden kayarak
caravaggiyo’nun ışığı eşliğinde
geçeceğiz sardunyalı pencerelerin önünden
kapılar gürültüyle kapanırsa yüzümüze
birbirimizin ardından ellerimizdeki kelimelerle
şiirler yazarız, gölgeye dair ağıtlar
vapurların düdükleri bizim için de çalacak
sakın heyecanlanma, selama dur
gözyaşlarını biriktirdiğimiz kavanozlar
ceplerimizden yuvarlanıp yokuşa saçılınca
aldırma sakın arkana da bakma
yorucudur dik dar yokuş
annem yanıma bir somun ekmek,
bir kavanoz reçel koymuş, ham incirden
hafif acımsı, karanfilde katmış
gölgede soluklandığımızda tadarız
bende isli peynir aldım yanıma
tatlıdan sonra iyi gelir
önden ben giderim ardımdan sen gel
başın dik olsun, gönlün ferah
sade giysilerin olsun üstünde
che’li tişörtün, hasır şapkan, miyop gözlüğün
uzakları seçmek lazım, kazılmış çukurları
akasyaların kokusuna kapılmadan
ne küçümsemek, ne de abartmak lazım
çıkalım bu dar dik yokuşu sükunetle
görerek, özümseyerek, sindirerek
çocuklar ıslak mendil satarlar köşe başlarında
hoş tutalım derim, alınlarımızı silelim
her adım bir tebessüm yaysın yüzümüze
sen not tut, ben kare kare fotoğraf çekeyim
kıvrıla kıvrıla çıkar bu dar yokuş
önce evleri geçelim, sonra aklımızdaki duvarları
ardımızda bıraktığımız anlardaki tad
terimizde acıbadem kokusu yaysın
bazen yetiş yanıma, ya da ben bekleyeyim
yokuş insanlarına misafir,
bir acı kahvenin kırk yıl hatırı olalım
acelemiz yok, varacak bir son da...

24 Nisan 2009, Çengelköy

2009-05-14T09:19:00.000-07:00

bir ünlem iki nokta

2009-05-14T09:00:00.000-07:00

şair bunu bilemedi
kulağına fısıldadık
anlattık ona
yazmasın gerisini
şiirde kaybolmak niyetimiz
satır başlarından kaçarak
harflerin arasına
ayaklarına dolanarak
cümlenin sonuna yerleşmek
orada yaşlanmak istedik
minik bir hayat
harflere, kelimelere, cümlelere
öyküye, romana, şiire
konu olamayan
extra bold’dan kaçan
göze gelmeden
dile hiç gelmeden
light bir hayat
istedik

O Ağaç!

2009-05-06T05:28:00.000-07:00

Kitap Kapağı

2009-05-05T02:15:00.000-07:00

Çengelköy

2009-04-30T07:14:00.000-07:00

oturdum
boğazda
bir tek rakı
aldı başımı
kız gibi

müsayitim
kanıverdim
bir parça peynir
bir dilim kavun

dilimde
kâzım
gözlerimde
iki pınar

27 Nisan 2009

İstanbul

2009-04-08T06:56:00.000-07:00

O yer!

2009-04-06T08:39:00.000-07:00

Genç Sanat Art Magazine Cover

2009-03-19T09:04:00.000-07:00

Cekirdek Art Publishing

2009-03-19T03:12:00.000-07:00

Cover designs of Cekirdek Publishing poem and story books.

8 March 2008

2009-03-09T17:33:00.001-07:00

Bir Cumartesi günü, Sirkeci, Eminönü, Karaköy ve Boğaz girişi...

Tasarım Atölyemi Cihangir'den Çengelköy'e Taşıyorum!

2009-02-03T06:20:00.000-08:00

9 Şubat 2009, pazartesi günü yeni adresimde olacağım.

Havuzbaşı Mahallesi
Kuleli Caddesi Caka Sokak
Genco Apartmanı No: 1/1
Çengelköy Üsküdar
34684 İstanbul

Shigeo Fukuda'ya saygı afişleri

2009-01-21T04:29:00.001-08:00

Shigeo Fukuda'yı Kaybettik!

2009-01-21T04:17:00.000-08:00

Japon Grafik Tasarımcılar Birliği kurucularından Shigeo Fukuda 11 Ocak Pazar günü Tokyo'da öldü. Dünya grafik tasarımcıları bir büyük ustayı kaybetti.

Gazze!

2009-01-19T05:47:00.000-08:00

İsrail ve Hamas ateşkes ilan etti

17/01/2009

İsrail ve Hamas 22 gün aradan sonra ateşkes ilan etti. İsrail Başbakanı Olmert askerlerini en kısa zamanda Gazze'den çekeceğini söyledi.

19 Ocak 2009, Pazartesi, Radikal

2009. Happy new year

2009-01-12T08:00:00.000-08:00

Gazze!

2009-01-12T07:39:00.000-08:00

Saldırılar sonucu bilanço da ağırlaşıyor.
Ölü sayısı çoğu sivil olmak üzere 900’e yaklaştı.

Ateşkes için diplomatik çabalar ise sürüyor. BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon, İsrail ve Batı Şeria’da temaslarda bulunacak. Ortadoğu dörtlüsünün temsilcisi Tony Blair de Kahire’de Mısırlı yetkililerle biraraya gelecek.

Üçüncü haftasına girilen saldırılarla beraber, can kaybının yanı sıra Gazze’deki yıkımın da korkunç boyutlara ulaştığı ve ateşkes sağlandıktan sonra da bölgede yaşamın çok güç olacağı vurgulanıyor.

İsrail ordusunun Gazze’ye yönelik saldırısından çok önce abluka başlamıştı. Gazze’nin yetersiz altyapısı, dış yardımlara bağımlılığı zaten konuşuluyordu. Ancak son saldırılar, Gazze halkının tahminlerin de ötesinde bir yıkımla karşı karşıya olduğuna işaret ediyor.